Stypendium socjalne
Stypendium socjalne ma na celu wyrównanie szans edukacyjnych i umożliwienie studentom skoncentrowania się na nauce, niezależnie od ich sytuacji finansowej. Stypendium socjalne jest formą bezzwrotnej pomocy materialnej, przyznawanej studentom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej. Podstawą jego przyznania jest wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta, obliczana zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Wniosek o stypendium musi być odpowiednio udokumentowany – poprzez złożenie wymaganych zaświadczeń i oświadczeń dotyczących sytuacji materialnej.
W roku akademickim 2025/2026 maksymalny dochód na osobę w rodzinie studenta uprawniający do ubiegania się o stypendium socjalne wynosi 1 908,90 zł netto miesięcznie.
Jest to kwota ustawowa niepodlegająca jakiejkolwiek zmianie. Dlatego przekroczenie jej powoduje nieprzyznanie stypendium socjalnego, niezależnie od sytuacji materialnej studenta.
Dokładne zasady dokumentowania dochodu określone są w regulaminie świadczeń pomocy materialnej dla studentów oraz w załącznikach do tego regulaminu.
Przy ubieganiu się o stypendium socjalne podstawą ustalenia dochodu jest dochód na osobę w rodzinie studenta. Przy czym do składu rodziny wlicza się wyłącznie:
- studenta,
- jego rodziców lub opiekunów prawnych (a w razie ich śmierci – opiekunów faktycznych),
- małżonka studenta,
- dzieci pozostające na utrzymaniu studenta, jego małżonka lub rodziców (w tym dzieci uczące się do 26. roku życia, a jeśli posiadają orzeczenie o niepełnosprawności – niezależnie od wieku).
Do składu rodziny NIE wlicza się:
- Dziadkowie, pradziadkowie, wujkowie, ciocie, kuzyni i inni dalsi krewni – chyba że faktycznie ustanowiono nad nimi prawną opiekę i student pozostaje z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym.
- Partnerzy / konkubenci – jeśli nie ma zawartego małżeństwa ani wspólnych dzieci.
- Rodzeństwo pełnoletnie – które:
- ukończyło 26 lat, albo
- ukończyło 18 lat i nie uczy się (chyba że ma orzeczenie o niepełnosprawności).
- jest żonate/zamężne – prowadzące własne gospodarstwo domowe.
- Rodzice małżonka studenta (teściowie).
- Rodzice partnera – jeśli student jest w nieformalnym związku.
- Pełnoletnie dzieci studenta – które ukończyły 25. rok życia i nie mają orzeczonej niepełnosprawności (wyjątek: gdy nadal się uczą i spełniają kryteria ustawy).
- Osoby, z którymi student mieszka, ale nie łączy ich więź rodzinna ani prawna (np. współlokatorzy).
Jeżeli student prowadzi wspólne gospodarstwo domowe tylko z jednym z rodziców, to:
- Rodzice rozwiedzeni / w separacji sądowej – do składu rodziny wpisuje się rodzica, z którym student faktycznie mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Dochód drugiego rodzica nie jest uwzględniany; zamiast niego należy wykazać alimenty zasądzone na rzecz studenta (lub rodzeństwa), a w przypadku ich nieściągalności – zaświadczenie z funduszu alimentacyjnego.
- Drugi rodzic nie żyje –dołącza się akt zgonu i w składzie rodziny ujmuje się wyłącznie żyjącego rodzica.
- Rodzic nieznany – należy przedłożyć dokument potwierdzający brak rodzica (np. odpis aktu urodzenia dziecka bez danych ojca, postanowienie sądu). W takim przypadku dochód tego rodzica nie jest wykazywany. Zamiast tego obowiązkowo należy dołączyć zaświadczenie z funduszu alimentacyjnego.
- Separacja faktyczna (bez orzeczenia sądu) / rozwód w toku – co do zasady należy wykazać dochód obojga rodziców dopóki nie zostanie wydany prawomocny wyrok sądu.
Nie zawsze konieczne jest wykazywanie dochodów rodziny. Student może być traktowany jako samodzielny finansowo, a tym samym rozliczać wyłącznie własne dochody, jeżeli spełnia przynajmniej jeden z poniższych warunków:
- ukończył 26. rok życia,
- pozostaje w związku małżeńskim,
- ma na utrzymaniu dzieci,
- osiągnął pełnoletność podczas pobytu w pieczy zastępczej,
- posiada stałe źródło dochodów, a jego przeciętny miesięczny dochód:
- w roku podatkowym poprzedzającym złożenie wniosku, oraz
- w roku bieżącym, w miesiącach poprzedzających złożenie oświadczenia o dochodach, jest nie niższy niż 1396 zł
W przypadku spełnienia powyższych kryteriów, do ustalenia prawa do stypendium socjalnego brane są pod uwagę wyłącznie dochody studenta, bez uwzględniania dochodów jego rodziny.
W przypadku ubiegania się o stypendium socjalne w roku akademickim 2025/2026 należy przedstawić zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o dochodach uzyskanych w roku kalendarzowym 2024 oraz dokument potwierdzający opłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne (z ZUS).
Podstawą do wyliczenia dochodu rodziny jest zawsze rok kalendarzowy poprzedzający rok akademicki, w którym składany jest wniosek tzw. rok bazowy.
Zasada ogólna
- Dochody i składki z roku bazowego stanowią podstawę ustalenia sytuacji materialnej studenta.
- Jeśli jednak nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej (utrata albo uzyskanie dochodu), należy wykazać stan faktyczny na dzień złożenia wniosku dodatkowymi dokumentami.
Pamiętaj! W sytuacjach szczególnych:
Niepełny rok pracy w roku bazowym:
- jeżeli dana osoba osiągała dochód tylko przez część roku np. pracowała 4 miesiące, to dochód roczny z dzieli się przez 4 (a nie przez 12).
- należy dołączyć wszystkie Pit 11 oraz dokument potwierdzający datę dochodu (np. umowę, decyzję o przyznanym świadczeniu itp.).
- Suma dochodów z Pitów 11 powinna pokrywać się z kwotą poświadczoną przez urząd skarbowy z danego roku.
Utrata dochodu
- należy dołączyć wszystkie Pity 11 z roku bazowego oraz dokument potwierdzający datę utraty (np. świadectwo pracy, zakończoną umowę, decyzję o przyznaniu świadczenia itp.).
- Suma dochodów z Pitów 11 musi pokrywać się z kwotą poświadczoną przez urząd skarbowy z danego roku.
Uzyskanie nowego dochodu po roku bazowym (np. w 2025 r.):
- należy złożyć umowę oraz zaświadczenie od pracodawcy o uzyskanym wynagrodzeniu netto z drugiego przepracowanego miesiąca (zaświadczenie może być od właściciela, księgowości, kadr itp.).
Nie. Świadczenie wychowawcze (tzw. 800+) nie jest wliczane do miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie przy ubieganiu się o stypendium socjalne. Podobnie nie uwzględnia się także innych świadczeń o charakterze socjalnym, takich jak: zasiłek rodzinny.
Czy alimenty wlicza się do miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie?
Tak. Alimenty stanowią dochód i są doliczane do miesięcznego dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do stypendium socjalnego. Uwzględnia się zarówno alimenty zasądzone przez sąd, jak i płacone dobrowolnie (na podstawie ugody, porozumienia). Wysokość alimentów należy potwierdzić odpowiednim dokumentem, np. wyrokiem/ugodą sądową albo zaświadczeniem z funduszu alimentacyjnego.
Dochód z Gospodarstwa Rolnego
Osoba posiadająca ziemię wciąż musi dostarczyć zaświadczenie z urzędu skarbowego nawet jeśli dochód jest uzyskiwany wyłącznie z ziemi. Natomiast zamiast zaświadczenia ZUS o opłaconych składkach dołączamy zaświadczenie z KRUS o opłaconych składkach na ubezpieczenie zdrowotne.
Przy ustalaniu prawa do stypendium socjalnego dochód z gospodarstwa rolnego jest przeliczany na podstawie powierzchni użytków rolnych (w hektarach przeliczeniowych) i rocznej stawki dochodu z 1 ha przeliczeniowego ogłaszanej corocznie przez Główny Urząd Statystyczny (GUS): Komunikat GUS o dochodzie z 1 ha przeliczeniowego
Jeśli Twoja rodzina posiada gospodarstwo rolne, we wniosku o stypendium socjalne musisz podać jego powierzchnię w hektarach przeliczeniowych. Dlatego dołącz zaświadczenie z gminy o powierzchni gospodarstwa w hektarach przeliczeniowych ewentualnie inne dokumenty wykazujący hektary przeliczeniowe.
Dzierżawa gospodarstwa rolnego
Jeśli natomiast Twoja rodzina dzierżawi gospodarstwo rolne (użytkuje je, ale nie jest właścicielem), to:
- dochód z gospodarstwa liczy się do dochodu Twojej rodziny,
- należy podać powierzchnię gospodarstwa w hektarach przeliczeniowych na podstawie umowy dzierżawy i zaświadczenia z gminy.
Jeśli Twoja rodzina wydzierżawia swoje grunty komuś innemu (nie uprawia ich), to:
- w dochodzie uwzględnia się czynsz z tytułu dzierżawy (np. kwota z umowy dzierżawy, zwykle roczna) — przeliczony na dochód miesięczny na osobę,
- w takim przypadku nie dolicza się dochodu z hektarów przeliczeniowych, bo rodzina nie prowadzi gospodarstwa na tych gruntach.
W wypadku dzierżawy do wniosku dołącz:
- kopię umowy dzierżawy (jeżeli jest na piśmie),
- zaświadczenie z gminy o powierzchni gospodarstwa w hektarach przeliczeniowych,
- oświadczenie o wysokości czynszu dzierżawnego (jeśli dzierżawa jest odpłatna).
W szczególnie uzasadnionych przypadkach student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości. Zwiększenie to stanowi dodatek do podstawowej kwoty stypendium socjalnego i ma na celu dodatkowe wsparcie osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej lub życiowej.
Za przesłanki do przyznania zwiększonego stypendium socjalnego uznaje się w szczególności:
- zamieszkiwanie w domu studenckim lub w innym obiekcie niż dom studencki przez studenta, któremu codzienne dojazdy z miejsca stałego zamieszkania do uczelni uniemożliwiałyby lub w znacznym stopniu utrudniały studiowanie,
- zamieszkanie wraz z niepracującym małżonkiem lub dzieckiem w domu studenckim lub w innym obiekcie niż dom studencki,
- samotne wychowywanie dziecka,
- ciężką sytuację zdrowotną członka najbliższej rodziny wykazanego we wniosku o stypendium socjalne, wiążącą się z ponoszeniem istotnych kosztów leczenia lub opieki.
Każdą z przesłanek należy odpowiednio udokumentować przy składaniu wniosku.

