Przepisy przejściowe – kogo dotyczą i kto zachowa uprawnienia?
Co warto wiedzieć o ochronie praw nabytych w nowej ustawie o zawodzie psychologa?
Jednym z tematów, który budzi najwięcej emocji wśród psychologów, studentów oraz osób planujących rozpoczęcie studiów, są przepisy przejściowe zawarte w nowej ustawie o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów.
W mediach społecznościowych można spotkać wiele nieprecyzyjnych informacji sugerujących, że wszyscy psychologowie będą musieli ponownie zdobywać kwalifikacje lub że część osób automatycznie utraci możliwość wykonywania zawodu. Takie stwierdzenia są zbyt daleko idące.
Ustawodawca przewidział rozwiązania, których celem jest ochrona praw nabytych oraz umożliwienie płynnego przejścia do nowego systemu.
Osoby posiadające określone kwalifikacje nie zostaną z dnia na dzień pozbawione możliwości wykonywania zawodu.
Czym są przepisy przejściowe?
Przepisy przejściowe to regulacje określające, w jaki sposób należy traktować osoby, które zdobyły kwalifikacje lub rozpoczęły kształcenie przed wejściem w życie nowych przepisów.
Ich głównym celem jest:
Czy obecni psychologowie zachowają swoje uprawnienia?
To zdecydowanie najczęściej zadawane pytanie.
Ustawa przewiduje ochronę praw nabytych. Nie wprowadzono rozwiązania polegającego na automatycznym pozbawieniu psychologów możliwości wykonywania zawodu.
Osoby, które przed wejściem w życie nowych przepisów uzyskały kwalifikacje określone w ustawie, mogą skorzystać z rozwiązań przewidzianych w przepisach przejściowych.
Zachowanie możliwości wykonywania zawodu będzie jednak wiązało się z koniecznością dopełnienia określonych formalności, w szczególności związanych z uzyskaniem wpisu do Rejestru Psychologów.
Dlaczego przepisy przejściowe są potrzebne?
Wyobraźmy sobie psychologa, który ukończył studia kilkanaście lat temu, pracuje w poradni psychologiczno-pedagogicznej, szkole lub szpitalu i od lat pomaga pacjentom.
Gdyby nowe przepisy nie przewidywały ochrony praw nabytych, taka osoba mogłaby zostać zobowiązana do ponownego zdobywania kwalifikacji, mimo że wykonuje zawód zgodnie z obowiązującym dotychczas prawem.
Przepisy przejściowe mają zapewnić płynne przejście do nowego systemu, bez nieuzasadnionego przerywania aktywności zawodowej doświadczonych psychologów.
Kto może skorzystać z przepisów przejściowych?
Nie da się odpowiedzieć na to pytanie jednym zdaniem, ponieważ ustawa przewiduje kilka różnych sytuacji.
Co do zasady rozwiązania przejściowe dotyczą osób, które najpóźniej w dniu wejścia w życie ustawy posiadały określone kwalifikacje psychologiczne wskazane w przepisach przejściowych.
Osoby posiadające wcześniejsze kwalifikacje psychologiczne
Przepisy mogą obejmować osoby, które ukończyły studia psychologiczne według zasad obowiązujących przed wejściem nowych regulacji.
Osoby spełniające warunki wskazane w ustawie
Szczególne rozwiązania mogą dotyczyć osób znajdujących się w sytuacjach określonych między innymi w art. 147 ustawy.
Każdy przypadek wymaga oceny
Sam fakt wykonywania pracy związanej z pomocą psychologiczną nie musi oznaczać automatycznego spełnienia warunków określonych w przepisach przejściowych.
Zastosowanie przepisów przejściowych zależy od rodzaju zdobytych kwalifikacji, daty ich uzyskania oraz innych warunków wskazanych w ustawie.
Wpis do Rejestru Psychologów – dlaczego będzie tak ważny?
Jedną z najistotniejszych zmian jest wprowadzenie obowiązku uzyskania prawa wykonywania zawodu poprzez wpis do Rejestru Psychologów.
Przepisy przejściowe przewidują okres dostosowawczy. Osoby objęte ochroną praw nabytych będą mogły wykonywać zawód przez określony czas bez wpisu do rejestru, jednak docelowo będą musiały dopełnić tej formalności.
A co z osobami, które dopiero planują studia?
Przepisy przejściowe nie zostały stworzone z myślą o przyszłych kandydatach na studia.
Ich podstawowym celem jest ochrona osób, które zdobyły kwalifikacje przed wejściem nowych przepisów w życie.
Osoby, które dopiero rozpoczną studia psychologiczne, będą przygotowywać się do zawodu zgodnie z zasadami obowiązującymi po pełnym wejściu ustawy w życie.
Dlatego już dziś warto wybierać studia prowadzące do uzyskania kwalifikacji zgodnych z nowymi regulacjami.
Czy osoby z doświadczeniem zawodowym mają dodatkowe uprawnienia?
Nowa ustawa uwzględnia również doświadczenie zawodowe części psychologów.
W przepisach przejściowych przewidziano rozwiązania dotyczące psychologów posiadających odpowiedni staż pracy, które mogą wpływać na sposób wykonywania zawodu po uzyskaniu wpisu do rejestru.
Czego nie warto robić?
W związku z dużą liczbą komentarzy w Internecie warto zachować ostrożność.
Nie należy opierać decyzji dotyczących kariery zawodowej wyłącznie na wpisach w mediach społecznościowych lub nieoficjalnych interpretacjach.
Decyzje dotyczące kwalifikacji, studiów i przyszłości zawodowej powinny być podejmowane na podstawie obowiązujących przepisów oraz oficjalnych informacji.
Najbezpieczniej korzystać z:
Warto wiedzieć
Przepisy przejściowe mają chronić prawa osób, które zdobyły kwalifikacje przed wejściem nowych regulacji.
Nie oznaczają automatycznego zachowania uprawnień przez każdą osobę – konieczne jest spełnienie warunków określonych w ustawie.
Ustawa przewiduje okres przejściowy na uzyskanie wpisu do Rejestru Psychologów.
FAQ
Czy wszyscy obecni psychologowie zachowają możliwość wykonywania zawodu?
Czy przepisy przejściowe dotyczą osób, które dopiero rozpoczną studia?
Czy wpis do Rejestru Psychologów będzie obowiązkowy?
Czy warto już teraz sprawdzić swoją sytuację?
Ochrona praw i płynne przejście do nowego systemu
Przepisy przejściowe są jednym z najważniejszych elementów nowej ustawy o zawodzie psychologa.
Ich zadaniem jest zapewnienie ciągłości wykonywania zawodu oraz ochrona osób, które zdobyły kwalifikacje przed wejściem nowych regulacji.
Nowe przepisy wprowadzają jednocześnie obowiązek dostosowania się do nowego systemu, w tym uzyskania wpisu do Rejestru Psychologów w terminach określonych przez ustawę.
Warto już dziś zapoznać się z obowiązującymi regulacjami i korzystać z rzetelnych źródeł informacji.
Skontaktuj się z WSNP
Nie masz pewności, jak nowe przepisy mogą wpłynąć na Twoją sytuację lub chcesz dowiedzieć się więcej o studiach na kierunku psychologia? Skontaktuj się z nami.
Przepisy przejściowe i ochrona praw nabytych
Bibliografia
- Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów (Dz.U. z 2026 r. poz. 187), w szczególności Rozdział 8 – Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe.
- Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, „Zawód psychologa” – informacje dotyczące ochrony praw nabytych oraz uzyskiwania prawa wykonywania zawodu.
- Uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów, druk sejmowy nr 1344.
- Analiza przepisów przejściowych dotyczących wpisu do Rejestru Psychologów i okresu dostosowawczego.